25 bin tersane çalışanı işini kaybedebilir

[clioGT]

Küresel ekonomik kriz Türk denizciliğini de vurmaya başladı. Selin Kabataş ın haberi..

10.11.2008 16:14

Küresel ekonomik kriz Türk denizciliğini de vurmaya başladı. Yaşanan finansal sıkıntı sonucu, gemi inşada iptallerin yaşanmasına yol açıyor. Uzmanlara göre, süreç uzarsa sadece Tuzla bölgesinde istihdam edilen yaklaşık 40 bin çalışanın 25 bini işsiz kalabilir.

Deniz Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Metin Kalkavan, 6 Kasım itibariyle tersanelerde iptal edilen gemi sayısının 52’den 58’e çıktığını, dondurulmuş projelerin ise 61’den 64’e ulaştığını söyledi. Metin Kalkavan ayrıca, 58’e ulaşmış gemi iptalinin 62’ye çıkabileceğini de belirtiyor. Tersanelerde 316 gemi siparişi bulunduğunu aktaran Metin Kalkavan, yapımı süren 120 geminin değerinin ise 2,5 milyar dolar olduğunu kaydediyor. Kalkavan, “120 geminin 2,5 milyar dolardan fazla değeri olmasına rağmen şu anda bu gemilerden bir kazancımız yok. Bu gemilere yatırım yapıldığı için finansal açıdan zorlanıyoruz, bu durum da işçi çıkarmamıza sebep oluyor. Denizcilik sektörü şu anda siste yol alıyor. O kadar büyük bir belirsizlik var ki yapılabilecek en iyi şey siste yol alan gemilerin yaptıkları gibi hız kesip, siren çalarak yola yavaş yavaş devam etmektir” diyor.

Dünya genelinde kuru yükte navlun fiyatları yüzde 90’ları aşan oranlarda düşmüş durumda. Kalkavan, buna bağlı olarak ikinci el ve yeni gemilerin de fiyatlarının azaldığına dikkat çekerek, bu ortamda panik yapmadan çalışmaya devam etmek gerektiğini söylüyor ve şöyle devam ediyor: “Panik yapmamalıyız çünkü gemilerimizi satabiliriz. Gemilerin değeri azabilir ama bizim gemilerimizin çoğu yeni gemiler ve bu gemilerin iyi fiyatlar yakalamama şansı yok. Bugün yapılacak en akıllıca şey iptal edebileceğiniz kadar çok projeyi iptal edip, frene ne kadar hızlı basabiliyorsanız o kadar hızlı basın çünkü bu yükselen maliyetlerle ve olmayan finansmanlarla projelerin devam etmesi çok daha büyük zararlar açacaktır.”



Çin tersane yatırımlarını yasakladı

Deniz Ticaret Odası Meclis Başkanı Erol Yücel ise, meclis toplantılarında denizcilik piyasalarının durumunun hep tartışıldığını, ilerde ne olabileceğini öngörmeye çalıştıklarını belirterek, “Hiç birimiz bırakın denizcilik piyasalarını dünya ekonomisinin çökebileceğini ön göremedik” şeklinde konuşuyor. Dünya ticari faaliyetlerin sekteye uğramaya başladığını söyleyen Erol Yücel, ticaretin olmadığı yerde taşımadan bahsetmenin mümkün olamayacağının altını çiziyor. Gemi değerlerinin düşmesi, siparişlerin iptali gibi sonu görülemeyecek şekilde kriz gelmiş durumda diyen Erol Yücel, navlun fiyatlarıyla ilgili şu değerlendirmeyi yapıyor: “Baltık navlun endeksi (kuru yük) tarihindeki en büyük düşüşü 31 Temmuz 1986’da yapmış ve 554 puana düşmüştü. 20 Mayıs 2008 tarihinde ise 11.793 puanla tarihin zirvesine çıktı. Bu zirve yaptığı tarihten 4 Kasım 2008’e kadar çok kısa bir sürede 815 puana düştü. İlk kez 5 Kasım’da 826 puana kadar yükseldi. Baltic Exchange Supramax Index (Baltık Borsası Supramax Endeksi) ise Mayıs 2008’den Kasım 2008’e kadar yüzde 90 düştü.”

Haziran 2008’de değeri 94 milyon dolar olan 2004 yılında inşa edilmiş 77 bin tonluk bir geminin bugün 30 milyon dolardan satıldığını kaydeden Erol Yücel, hazirandan kasım ayına kadar geçen 5 aylık dönemde yüzde 70 değer kaybı yaşandığını vurguluyor. Yücel ayrıca, Çin hükümetinin yeni bir tersane yatırımı yapılmasını yasakladığını da aktarıyor.



20 Kasım’a dikkat!

Erol Yücel’in altını çizdiği en önemli konu ise gemilerin kâğıt üstünde alınıp satıldığı pazarla ilgili. Denizcilik piyasasında FFA Market (Future Freight Assignment) denilen gemi almadan kâğıt üzerinde gemi sahibiymiş gibi yatırım yapılan ve çok büyük rakamlara ulaşan son yılların yeni bir finansman modeli olduğunu belirten Yücel, “20 Kasım 2008 tarihi bu pazarda en büyük geri ödemenin yapılacağı gün. Bu tarihte nasıl bir deprem olacağını da yine hep birlikte göreceğiz” diye konuşuyor.